بهار عربی یا فروپاشی نظام سیاسی عربستان - اندیشکده بین الملل

بهار عربی یا فروپاشی نظام سیاسی عربستان

Admin خرداد 2, 1395
Download PDF

اندیشکده روابط بین الملل: روز گذشته واشنگتن پست در مطلبی اعلام داشت: « عربستان در حال آماده شدن برای یک بهار عربی دیگر است. روند ادامه دار افت قیمت نفت ظاهرا تاثیر شدیدی بر عربستان سعودی گذاشته و در حالی که ریاض به دنبال تغییراتی بنیادین برای تثبیت وضعیت اقتصادی خویش می­گردد، اعتراضات کارگری کم سابقه ای در این کشور به وقوع پیوسته است. شرکت­های عربستانی در طی ماه های اخیر ناگزیر از اخراج ده ها هزار نفر از کارکنان خود شده اند. دولت نیز اقدامات ریاضتی دردناکی را بر شهروندان تحمیل کرده و به عقیده تحلیلگران در حال مهیا کردن شرایط برای وقوع ناآرامی هایی نظیر بهار عربی است.»

علیرغم دلایلی که واشنگتن پست برای آغاز دوران بهار عربی یا فروپاشی نظام سیاسی عربستان ذکر کرده و در جای خود قابل توجه است، باید اذعان داشت که این عوامل به تنهایی نمی توانند موجب سقوط یک نظام سیاسی باشند مگر اینکه این نظام سیاسی بر بنیان هایی سست و پایه های لرزانی بنا نهاده شده باشد. به عنوان مثال افت قیمت نفت تاثیرات زیادی بر اقتصاد جمهوری اسلامی ایران داشته و از طرفی جمهوری اسلامی ایران چند برابر عربستان جمعیت دارد و پس از گذراندن یک مرحله چندین ساله تحریم های بین المللی هنوز از جهت بخشی از این تحریم ها مورد فشار قرار دارد. با این وجود جمهوری اسلامی ایران نه تنها به سمت فروپاشی  نرفته بلکه حتی این عوامل را مبنایی برای تقویت نظام های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، امنتی و نظامی خود قرار داده است. این در حالی است که کشورهایی نظیر عربستان با حجم بسیار زیاد اندوخته های ارزی از نظر واشنگتن پست با نوسانات قیمت نفت به سمت فروپاشی نظام سیاسی پیش می روند.

با وجود این به نظر می رسد که اینها دلایل کافی برای فروپاشی یک نظام سیاسی نیست و برای فروپاشی نظام سیاسی عربستان باید به دنبال دلایل دیگری هم بود. از جمله این دلایل می توان به بحث حمله نافرجام، بی سرانجام، بی هدف و غیر انسانی به یمن اشاره کرد که عربستان سعودی را در افکار عمومی دنیا به یک کشور ورشکسته سیاسی و نظامی تبدیل کرد که به جز نقض حقوق بشر و جنایت در یمن راه دیگری را برای ابقای موجودیت خود پیدا نکرده است. این در حالی است که عربستان در سوریه هم پرونده ناکامی داشته است.

 کشورهایی همانند جمهوری اسلامی ایران هم در سوریه حضور داشته اند اما این حضور بنا به درخواست رسمی دولت قانونی، مشروع و رسمی سوریه با داشتن کرسی نمایندگی در سازمان ملل صورت گرفته است در حالیکه حضور عربستان در سوریه برای حمایت و پشتیبانی از تروریسم، تشدید بحران و به وجود آوردن یک کودتای نظامی، امنیتی و سیاسی در این کشور انجام گرفته که البته این حضور همه جانبه عربستان در سوریه نیز با شکست مواجه شده و نه تنها هیچ ارمغانی برای شیوخ و شاهزادگان عربستان نداشته بلکه هیچ جواب قانع کننده ای نیز برای مردم این کشور از حضور در سوریه و تقبل هزینه­های بسیار زیاد اقتصادی و سیاسی نداشته است.

به همین دلیل در ادبیات سیاسی و بین المللی از عربستان به عنوان یک کشور ورشکسته (Fail State ) یاد می شود. در چنین شرایطی این حکومت ها قادر نخواهند بود که منافع قدرت­های بزرگ در منطقه را تامین کنند ولذا بعید نیست که پروژه­های بر اندازانه ای همچون بهار عربی توسط کشورهای مقتدر در عربستان به مرحله اجرا در آید. به نظر می­رسد با توجه به نارضایتی های عمومی در عربستان که در حال حاضر توسط سیستم پلیسی و امنیتی شدید کنترل شده و مانع از انعکاس آن در رسانه های داخلی و خارجی می شوند، این امکان وجود دارد که عربستان سعودی در سرازیری سقوط قرار گرفته باشد.

نکته اخر آنکه عربستان علیرغم تاریخ گذشته، شیخوخیت خود را در میان کشورهای عربی هم از دست داده و حتی کشورهای حوزه خلیج فارس هم در بسیاری از تصمیم­گیری­ها برخلاف نظر عربستان موضع­گیری می­کنند. این مسئله نشان­دهنده آن است که عربستان سعودی دیگر حتی قادر به هدایت و مدیریت شورای همکاری­های خلیح فارس هم نیست. مشکلات عربستان با امارات و قطر خصوصا در موضوع یمن و سوریه بیش از آن است که در این مقاله بتوان به آن پرداخت. اما قدر به یقین این مشکلات، کشورهای مزبور را به بن بستی مهلک کشانیده و روز به روز بر میزان خطر آن برای کشورهای مزبور افزوده می­شود.

در پایان می توان اینگونه نتیجه گرفت که سیاست های بلندپروازانه حکام جوان و بی تجربه عربستان، پروژه براندازی در این کشور را به شدت سرعت بخشیده است.

عصر دیپلماسی

 0
اشتراک گذاری
Admin

Admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موارد اخیراً مشاهده شده

بستن

هیچ پستی بازدید نشده است.

بازدید اخیر