May 20, 2019

تمایل ترکیه به داعش برای سرکوب کُردها

Download PDF

اندیشکده روابط بین الملل: موضع­گیری دولت ترکیه در قبال تحرکات گروه تروریستی داعش به ویژه در نقاط هم مرز با سوریه طی ماه­های­ اخیر موجب برانگیخته­شدن پرسش­هایی درباره ارتباط نهانی و آ آشکار آنکارا با این گروه تکفیری شده است.

ترکیه بارها به طور عملی نشان داده است که به همراهی و همکاری با نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا برای مبارزه با افراط­گرایان داعش تمایل ندارد و به رغم این که عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به شمار می­رود، برخلاف مواضع اعلامی ناتو به حمایت از این گروه تروریستی مخوف پرداخته است.

آنکارا اخبار و گزارش­های مرتبط با حمایت تسلیحاتی از داعش را رد کرده است اما همان گونه که هیچ رازی برای همیشه پنهان نمی­ماند، روزنامه جمهوریت ترکیه  اخیرا با انتشار عکس­ها و ویدئوهایی اثبات کرد، ماموران دادستانی ترکیه در سال 2014 اقدام به توقیف کامیون­های سازمان اطلاعات این کشور کردند در حالی که این کامیون­ها حامل سلاح و مواد منفجره برای ارسال به تروریست­های تکفیری در خاک سوریه بودند.

دولت آنکارا پس از این افشاگری در وهله نخست ادعا کرد، برخی از افسران سازمان اطلاعات به طور خودسرانه اقدام به قاچاق سلاح به سوریه نمودند. چندی بعد، احمد داوداوغلو، نخست وزیر ترکیه، در موضع­گیری نسبت به افشای این خبر گفت که این موضوع به هیچ شخص یا گروهی ارتباط ندارد. اخیرا نیز دفتر ریاست دادستانی استان طرسوس ترکیه خواستار صدور حکم حبس ابد برای چهار مامور دادستانی و یک افسر ژاندارمری شد که کامیون­های قاچاق تسلیحات متعلق به سازمان اطلاعات این کشور(ام آی تی) را توقیف کرده بودند. دادستانی طرسوس این چهار مامور و افسر ژاندارمری را به اخلال­گری در امور دولتی متهم کرد.

مواضع ترکیه در قبال کُردها و داعش

مبارزان کُرد سوریه نیز بارها دولت آنکارا را به همکاری و حمایت از گروه­های تکفیری متهم کرده­اند. از زمان محاصره شهر کردنشین کوبانی در شمال سوریه که در اواسط ماه سپتامبر 2014 توسط داعش آغاز شد، ترکیه از پیوستن به نبرد علیه این گروه تروریستی امتناع می­ورزید که این امر موجب برانگیخته­شدن انتقادات جهانی شد.

کُردها در نهایت موفق شدند شهر کوبانی واقع در مرز ترکیه را اوایل ماه ژانویه سال جاری میلادی آزاد کنند، اما گروه داعش در اواخر ماه ژوئن بار دیگر وارد کوبانی شد و صدها غیرنظامی از جمله زنان و کودکان را قتل­عام کرد. کُردها انگشت اتهام را به سوی دولت ترکیه نشانه گرفتند چرا که معتقدند تروریست­ها از مسیر جدید که همان مرز ترکیه با شمال سوریه است، حمله خود را به این شهر اجرا کردند.

نواف خلیل، سخنگوی حزب اتحاد دموکراتیک کُرد، اظهار داشت که تروریست­ها پیش از این از سه جهت حمله می­کردند اما اخیرا از چهار جهت حمله کردند که جهت چهارم از مرز ترکیه است. خلیل تاکید کرد که داعش در حمله به کوبانی از مرز ترکیه به داخل این شهر نفوذ کرد و این حمله را با استفاده از برخورد خودروی بمب­گذاری شده به یک پاسگاه مرزی آغاز کرد.

فیگن یوکسکداغ، عضو ارشد حزب دموکرتیک خلق ترکیه از گروه­های مخالف حزب حاکم، نیز با اشاره به حمله داعش به کوبانی و کشتار شماری از شهروندان کُرد در این شهر گفت: «دولت ترکیه سال­هاست که از داعش حمایت می­کند، قتل­عام امروز نیز بخشی از این حمایت به شمار می­رود.»

پولات کان، سخنگوی گروه موسوم به ارتش ملی کردستان سوریه، در مصاحبه با نیوزویک گفت: «اکنون بیشتر از هر زمانی مدرک کافی وجود دارد که اثبات می­کند، ارتش سوریه به تروریست­های داعش سلاح، مواد منفجره و اجازه تردد از مرز را می­دهد تا به شهروندان کُرد سوری حمله کنند. داعش، ترکیه را متحد خود در زمینه حمله به کُردهای سوریه می­داند. با توجه به حملات تروریست­های داعش می­توان مشاهده کرد که تکفیری­ها فقط از شمال یعنی از مرز ترکیه قادر هستند به شهرها و شهرک­های کُردنشین سوریه حمله کنند.»

همچنین یک عضو سابق داعش که موفق شد از چنگال این گروه تروریستی فرار کند، در مصاحبه با روزنامه نیوزویک گفت که در ماه فوریه 2014 همراه کاروان کامیون­های داعش از شهر رقه، پایتخت سرزمین­های اشغالی گروه تروریستی موسوم به خلافت اسلامی، به خاک سوریه وارد شد و سپس همراه دیگر عناصر داعش از خاک ترکیه به سوی شهر کُردنشین سرکانیه (راس العین) در شمال سوریه حمله­ور شدند.

این تروریست سابق که خود را عُمَر معرفی کرده است، گفت: «فرماندهان داعش به ما گفتند، نگران هیچ چیزی نباشیم، چون با ترکیه همکاری کاملی داریم، به ویژه زمانی که از رقه و حلب به مناطق کُردنشین شمال شرق سوریه می­رویم، ترک­ها کاملا هماهنگ هستند. چرا که اگر می­خواستیم از خاک سوریه حمله کنیم با مبارزان کُرد مواجه می­­شدیم.»

جیمز کلپر، مدیر اداره اطلاعات ملی آمریکا، نیز اظهار داشت که ترکیه بیشتر از داعش نگران مبارزان کُرد است. کلپر معتقد است: «نظرسنجی افکار عمومی ترکیه نشان می­دهد، مردم این کشور داعش را تهدید نخست خود نمی­دانند؛ بنابراین، فضای مناسب برای جذب افراط­گرایان خارجی به منظور پیوستن به داعش در سوریه و عراق از طریق ترکیه فراهم شده است. این فضا موجب شده است، 60 درصد تروریست­ها به آسانی بتوانند از طریق مرز ترکیه وارد سوریه شوند.»

داعش در راستای اهداف آنکارا در سوریه

ترکیه از سال 2011 که کشور سوریه با بحران تروریسم مواجه شد، به عنوان محل عبور افراط­گرایان از کشورهای مختلف جهان به خاک این همسایه بحران­زده بوده است. آنکارا از هیچ کمکی به تروریست­ها برای راه­اندازی هرج و مرج و از بین بردن استقلال و تمامیت ارضی سوریه دریغ نکرده است. مقامات ترک به بهانه کمک به مخالفان داخلی سوریه برای براندازی حکومت بشار اسد، رئیس جمهور، هزاران تروریست را روانه این کشور کرده اند. نتیجه این اقدامات نه تنها تغییر حکومت در سوریه را در پی نداشته، بلکه موجب قتل­عام بیش از 200 هزار نفر و آواره شدن میلیون­ها نفر دیگر شده است.

ولید المعلم، وزیر خارجه سوریه، نیز با اشاره به همکاری ترکیه با تکفیری­های داعش در مصاحبه با شبکه راشاتودی تاکید کرد، آنکارا در زمینه گسترش و افزایش قدرت گروه تروریستی داعش مقصر است. المعلم گفت: «داعش روز به روز قوی­تر می­شود و علت این امر نیز ساده است، به رغم حملات هوایی آمریکا، ترکیه از قطعنامه­های شورای امنیت سازمان ملل متحد برای مسدود کردن مسیرهای قاچاق سلاح به داعش پیروی نمی­کند. بر اساس گزارش سازمان ملل، هر ماه بیش از یک هزار تروریست از 80 کشور جهان از مرز ترکیه وارد سوریه می­شوند.»

علل تمایل ترکیه به داعش

دولت ترکیه از همکاری با تروریست­های داعش دو هدف را تعقیب می­کند: یکی مهار کُردها به ویژه مبارزانی که در خاک سوریه با داعش مبارزه می­کنند و دیگری استفاده از داعش برای ضربه زدن به دولت سوریه.

آنکارا نگران است که موفقیت مبارزان کُرد در خاک سوریه موجب تقویت موضع کُردها در ترکیه شده و سنگ­بنای استقلال­خواهی کُردها و تشکیل کشوری مستقل گذاشته شود؛ بنابراین، به بهانه حفظ تمامیت ارضی و مرزی کشور خود از گروه تروریستی داعش در برابر کُردها حمایت می­کند.

رویکرد ضدکُردی ترکیه موجب شده است، مذاکرات سازش میان دولت و کُردها که پس از چند دهه درگیری خشونت­بار و کشته شدن میلیون­ها نفر در خاک این کشور آغاز شد، به بن­بست برسد.

اما مقامات ارشد آنکارا باید به این نکته توجه کنند که با حمایت از داعش و فراهم آوردن فرصت برای تروریست­ها نه تنها مشکل خودمختاری کُردها را در کوتاه­مدت حل و فصل نمی­کنند، بلکه در بلندمدت نیز به اختلافات داخلی ترکیه دامن می­زنند که می­تواند عواقب ناگواری نظیر پیشروی داعش در خاک این کشورو یا تجزیه آن را به همراه داشته باشد.

 0
قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موارد اخیراً مشاهده شده

بستن

هیچ پستی بازدید نشده است.

بازدید اخیر