0

عمران خان در اتوبانِ تهران – ریاض

دسته بندی ها : مطالعات منطقه ای 30 مهر 1398 مجید زواری 326 بازدید

عمران خان در اتوبانِ تهران – ریاض

سید قائم موسوی

مقدمه

1️⃣در میانه ی تنش های رو به تزاید منطقه و فقدان نوری در انتهای تونل امنیت منطقه ای،عمران خان نخست وزیر پاکستان عزمِ تلطیف فضای تخاصم میان دو کشور مهم منطقه ایران و عربستان کرده است. تخاصم میان این دو کشور یادآور اصطکاک های قدیمی ایران ِ صفویه و عثمانی را یادآور می شود،جایی که آن دو در فراز و نشیب های جنگ و صلح 18 معاهده میانشان منعقد شد.سوایِ تعارضات مذهبی و اصطکاک رقابت سیاسی،شیطنت های قدرتهای اروپایی برای فرسایش قدرت عثمانی توسط ایران و فراغت عثمانی از توسعه طلبی هایش در اروپا نقش بی بدیلی در فورانِ دشمنی ها داشت.نهایتا در جنگ جهانی اول عثمانی مرد بیمار اروپا لقب گرفت و دچار فروپاشی شد.عربستان که بخش از این امپراطوری بود در کنار ترکیه از مهمترین وارثان آن امپراطوری بودند.

ریشه های تاریخی اختلاف

2️⃣در تاریخ روابط ایران و عربستان هیچ برهه ای تنش ها به این صورت رو به تزاید نبود حتی در دهه شصت که عربستان در جنگ تحمیلی به صدام کمک می کرد و در سال 1366 به کشتار حجاج ایرانی ختم شد؛جایی که حضرت امام فرمودند اگر از عراق بگذریم از آل سعود نمی گذریم! دهه ی هفتاد طرفین گام هایی برای بهبودی روابط برداشتند و دهه ی هشتاد نیز با افت و خیزهایی ادامه داشت ولی دهه ی فعلی با شکل گیری تئوری های منطقه گرایی آمریکا،جنگ های نیابتی و موازنه ی از راه دور نوعی اصطکاکِ شدید میان قدرت های منطقه ای ایجاد شد به گونه ای که بعد از ناکامی آمریکا در دستیابی به اهداف مطلوب در جنگ های افغانستان و عراق و صرف هزینه های کلان راهبردی و اقتصادی برای مهار ایران سرمایه گذاری تسلیحاتی و دیپلماتیک سنگینی متوجه عربستان شد.همین سیاست عربستان را در سوریه و بالاخص یمن زمینگیر کرد.

سرخوردگی از آمریکا

3️⃣نگاه نئومرکانتیلیستی ترامپ به عربستان و به گونه ای تنها گذاشتنش در مواجهه با تنش های منطقه ای و رقابت با ایران موجب فروکش کردن عطش هایِ قدرت برتر شدن نورسیده های قدرت در عربستان شد.خارهای زمخت میدان سیاست و ناکامی ولیعهد از کشاندن شعله های جنگ به دامان ایران باعث سرخوردگی از آمریکا از یکسو و ارسال پالس های مذاکراتی و ترغیب به میانجیگری کشورهای عراق و پاکستان با ایران از سوی دیگر شده است.

علل تمایل عربستان به مصالحه با تهران

4️⃣به نظر می رسد ناکامی عربستان در یمن و نگاهِ ابزاری آمریکا به آن در فاصله گرفتن این کشور از دامِ تئوری نومنطقه گرایی ترامپ مؤثر بود.همین امر عربستان را ترغیب به حل و فصل اختلافتش با ایران کرده است.مجموعه ی عواملی از جمله ایستادگی قاطعانه ایران علیه ترامپ و ناامیدی عربستان از درگیری آنها،هزینه های هنگفت استمرار جنگِ بی سرانجام در یمن، فوران نوعثمانی گری ترکیه و حمله به کردهای شمال سوریه و نوعی عقلانیت درازمدت مبتنی بر همسایگی میانجیگری عمران خان را قرین موفقیت خواهد کرد. ایران نیز بنا به دلایلی مانند کاستن از فشار تحریم ها،نیفتادن در تئوری نسخه ی جنگ های نیابتی و کاستن از فضای امنیتی از تنش زدایی با عربستان که اتوماتیک باعث بهبودی با سایر کشورهای عربی نیز می شود؛ استقبال می کند.کلید حل تعارضات از خاتمه ی آبرومندانه ی جنگ یمن آغاز می شود،ایران و عربستان چه با مذاکرات میانجیگرایانه چه مستقیماً گریزی از حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات ندارند…راههای دیگر هزینه های جبران ناپذیر و سرنوشتی نامعلوم دارند!

مجید زواری
مجید زواری

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

مطالب زیر را حتما بخوانید:

قوانین ارسال دیدگاه در سایت

چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.

چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.

چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.

چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.

چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

نظرات کاربران

لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد

لینک کوتاه :

عضویت در خبرنامه ویژه همراهان اندیشکده

با عضویت در خبرنامه اندیشکده از آخرین جشنواره های سایت باخبر شوید!